Công cụ tính Chứng chỉ tiền gửi (CD)
Chứng chỉ tiền gửi (CD — Certificate of Deposit) là sản phẩm tiết kiệm có kỳ hạn, lãi suất cố định. Bạn gửi một khoản tiền, để yên trong một thời gian định trước, đến hạn nhận lại cả gốc lẫn lãi. CD thường ăn lãi cao hơn tiết kiệm không kỳ hạn vì bạn cam kết không rút trước hạn.
Công cụ này tính số tiền nhận khi đáo hạn của CD với lãi nhập gốc hàng tháng: A = P × (1 + r/n)^(n×t), trong đó n = 12 (mỗi tháng nhập gốc một lần). Kèm theo cả APY (Annual Percentage Yield) để bạn đem so với các sản phẩm khác.
Lấy giả định minh hoạ: gửi 200.000.000 đồng, lãi suất 6%/năm, kỳ hạn 3 năm — đến hạn nhận 239.336.105 đồng, trong đó 39.336.105 đồng là lãi. APY = 6.17% (nhỉnh hơn lãi danh nghĩa 6% nhờ lãi nhập gốc hàng tháng).
Công thức tính CD
Giá trị đáo hạn
A = P × (1 + r/n)^(n×t)
| Ký hiệu | Ý nghĩa |
|---|---|
| P | Số tiền gửi (200.000.000 đồng) |
| r | Lãi suất năm (6% = 0.06) |
| n | Số lần nhập gốc/năm (12 — hàng tháng) |
| t | Kỳ hạn (3 năm) |
| A | Số tiền đáo hạn (239.336.105 đồng) |
APY — Lợi suất thực hàng năm
APY = (1 + r/n)^n − 1 = 6.17%
APY nhỉnh hơn lãi danh nghĩa vì đã tính cả phần lãi sinh ra lãi. Lãi nhập gốc càng dày thì APY càng cao.
So sánh: lãi đơn vs lãi kép
Lãi đơn: A = P × (1 + r×t) = 236.000.000 đồng Lãi kép (CD): A = 239.336.105 đồng Chênh lệch: 3.336.105 đồng — phần ăn thêm nhờ lãi kép.
Kỳ hạn ngắn hơn: 1 năm
CD 1 năm: đáo hạn 212.335.562 đồng, lãi 12.335.562 đồng. Gửi càng dài thì lãi kép càng ăn đậm.
Giới hạn mô hình
Công cụ giả định lãi suất cố định suốt kỳ hạn, nhập gốc hàng tháng, không rút trước hạn. Còn thực tế: rút trước hạn hay bị phạt (mất lãi hoặc trả phí), lãi suất cũng có thể đổi.
Ví dụ: Gửi 200.000.000, 6%/năm, 3 năm
| Chỉ tiêu | Giá trị |
|---|---|
| Số tiền gửi | 200.000.000 đồng |
| Lãi suất danh nghĩa | 6%/năm |
| Kỳ hạn | 3 năm |
| Nhập gốc | Hàng tháng (12 lần/năm) |
| APY | 6.17% |
| Giá trị đáo hạn | 239.336.105 đồng |
| Tổng lãi | 39.336.105 đồng |
| Lãi kép hơn lãi đơn | 3.336.105 đồng |
So sánh các kịch bản
| Kịch bản | Đáo hạn | Lãi |
|---|---|---|
| 6%/năm, 1 năm | 212.335.562 | 12.335.562 |
| 6%/năm, 3 năm | 239.336.105 | 39.336.105 |
| 8%/năm, 3 năm | 254.047.410 | 54.047.410 |
Câu hỏi thường gặp
Chứng chỉ tiền gửi (CD) là gì?
CD là sản phẩm tiết kiệm có kỳ hạn với lãi suất cố định. Bạn gửi 200.000.000 đồng trong 3 năm ở lãi suất 6%/năm, đến hạn nhận lại 239.336.105 đồng. Rút trước hạn thì hay bị phạt (mất lãi hoặc trả phí).
APY khác lãi suất danh nghĩa thế nào?
Lãi suất danh nghĩa 6% là con số ngân hàng công bố. APY = 6.17% đã tính cả lãi kép hàng tháng — thực ra bạn nhận nhiều hơn 6% nhờ lãi nhập gốc mỗi tháng. Khi đem so các sản phẩm, nhìn APY mới chuẩn.
Kỳ hạn dài hơn có lợi hơn không?
Thường là có: CD 1 năm lãi 12.335.562 đồng; CD 3 năm lãi 39.336.105 đồng. Nhưng kỳ hạn dài hơn cũng có nghĩa tiền bị khoá lâu hơn, và lãi suất có thể đổi khi gửi lại. Cân nhắc xem lúc nào bạn cần dùng tiền.
Rút tiền trước hạn có sao không?
Phần lớn CD phạt rút trước hạn: mất sạch lãi hoặc trả phí (1-3% số tiền rút). Nếu lo có lúc cần tiền gấp, hãy chọn kỳ hạn ngắn hơn, hoặc chia tiền thành nhiều CD với kỳ hạn lệch nhau (chiến lược CD ladder).
CD có an toàn không?
CD gửi tại ngân hàng thường có bảo hiểm tiền gửi (ở Việt Nam là Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam — DIV). Đây là một trong những kênh gửi tiền an toàn nhất, đổi lại lãi thường thấp hơn cổ phiếu, trái phiếu hay quỹ đầu tư.
Nên gửi CD hay gửi tiết kiệm thông thường?
CD thường ăn lãi cao hơn tiết kiệm không kỳ hạn 1-3%, đổi lại khoá tiền suốt kỳ hạn. Nếu chắc chắn 3 năm tới không đụng tới khoản này thì gửi CD lợi hơn. Còn nếu cần rút ra rút vào thoải mái, tiết kiệm linh hoạt hợp hơn dù lãi thấp hơn.