Công cụ tính quỹ học vấn cho con
Cho con vào đại học là một trong những khoản chi lớn nhất đời làm cha mẹ, và phần khiến nhiều người bất ngờ nhất không phải mức học phí hôm nay mà là học phí sau mười mấy năm nữa. Học phí ở Việt Nam, nhất là trường tư và chương trình quốc tế, tăng nhanh hơn lạm phát giá tiêu dùng thông thường. Một năm học giá 200.000.000 đồng bây giờ, nếu mỗi năm đắt thêm 7% (giả định minh hoạ), thì đến lúc con bạn 18 tuổi đã thành 551.806.308 đồng cho riêng năm đầu.
Công cụ này trả lời đúng câu hỏi mà phụ huynh hay tìm: "từ giờ đến lúc con nhập học, mỗi tháng tôi cần để dành bao nhiêu?" Bạn nhập tuổi con hiện tại, tuổi vào đại học, học phí một năm theo giá hôm nay, mức tăng học phí, số năm học, khoản đang có sẵn và tỷ suất sinh lời kỳ vọng. Máy sẽ phóng học phí lên theo lạm phát giáo dục, cộng đủ 4 năm học, rồi giải ngược ra khoản góp đều hàng tháng cần thiết.
Với kịch bản mặc định — con 3 tuổi, còn 15 năm nữa, đang có 50.000.000 đồng, lợi nhuận giả định 9%/năm — tổng chi phí 4 năm đại học lên tới 2.449.988.555 đồng, và bạn cần để dành khoảng 6.141.297 đồng mỗi tháng để đủ. Lưu ý ngay từ đầu: hai con số 7%/năm (tăng học phí) và 9%/năm (lợi nhuận) chỉ là giả định minh hoạ, không phải cam kết — hãy thay bằng con số bạn thấy hợp lý cho trường con nhắm tới và kênh đầu tư bạn dùng.
Cách công cụ tính quỹ học vấn
Bước 1 — Phóng học phí lên theo lạm phát giáo dục
Mỗi năm học được tính theo giá tại đúng thời điểm con phải đóng tiền, không phải giá hôm nay:
Học phí năm học thứ s = Học phí hiện tại × (1 + g)^(số năm tới đại học + s)
| Ký hiệu | Ý nghĩa |
|---|---|
| Học phí hiện tại | Một năm học theo giá hôm nay (200.000.000 đồng) |
| g | Lạm phát giáo dục giả định (7% = 0,07) |
| số năm tới đại học | Tuổi vào đại học − tuổi hiện tại (18 − 3 = 15) |
| s | Năm học thứ mấy, đếm từ 0 (0 đến 3) |
Cộng cả 4 năm lại ra tổng chi phí mục tiêu — vì năm thứ hai, thứ ba con học cũng đắt hơn năm đầu, nên không thể chỉ nhân học phí năm đầu với 4.
Bước 2 — Trừ phần khoản đang có tự lớn lên
Khoản 50.000.000 đồng bạn đang có không nằm yên: nó cũng sinh lời từ nay đến lúc con nhập học. Phần này lớn lên thành Khoản hiện có × (1 + r)^(số năm tới đại học) = 182.124.123 đồng, gánh được khoảng 7% tổng chi phí. Phần còn thiếu 2.267.864.432 đồng mới là thứ bạn phải góp dần.
Bước 3 — Giải ngược ra khoản góp mỗi tháng
Khoản góp đều hàng tháng là một niên kim. Đặt giá trị tương lai của nó (cộng phần khoản hiện có đã lớn lên) đúng bằng tổng chi phí, rồi giải ra số tiền mỗi tháng:
Góp mỗi tháng = (Tổng chi phí − Khoản hiện có đã lớn lên) / [((1 + r_tháng)^m − 1)/r_tháng × (1 + r_tháng)]
với r_tháng = (1 + r)^(1/12) − 1 là lãi suất tháng hiệu dụng quy đổi từ tỷ suất năm r, và m = số năm tới đại học × 12. Mỗi khoản góp nạp vào đầu tháng rồi sinh lời ngay (annuity-due) — đúng cách công cụ mô phỏng, nên bạn dò lại được từng con số.
Giới hạn của mô hình
Mô hình giả định lạm phát học phí và lợi nhuận không đổi suốt kỳ, đầu tư đều đặn không gián đoạn, bỏ qua thuế, phí quản lý quỹ và mọi học bổng. Thực tế học phí tăng theo bậc, thị trường có năm âm, và con bạn có thể giành học bổng hoặc đi du học với chi phí khác hẳn. Hãy xem kết quả là một mục tiêu để bám theo, không phải con số chắc chắn.
Ví dụ: con 3 tuổi, 4 năm đại học, học phí 200.000.000 đồng/năm
Giả định minh hoạ: lạm phát học phí 7%/năm và lợi nhuận 9%/năm giữ nguyên suốt kỳ, đang có sẵn 50.000.000 đồng, góp đều vào đầu mỗi tháng. Còn 15 năm nữa con vào đại học.
| Năm học | Học phí (đã phóng theo lạm phát) |
|---|---|
| Năm 1 | 551.806.308 |
| Năm 2 | 590.432.750 |
| Năm 3 | 631.763.042 |
| Năm 4 | 675.986.455 |
| Tổng chi phí | 2.449.988.555 |
Đọc kết quả theo ba ý.
- Lạm phát giáo dục mới là kẻ thù chính. Học phí năm đầu nhảy từ 200.000.000 đồng (giá hôm nay) lên 551.806.308 đồng sau 15 năm — gấp gần ba lần — chỉ vì cộng dồn 7% mỗi năm. Tính theo giá hôm nay sẽ thiếu hụt nặng.
- Khoản đang có gánh phần lớn nhờ thời gian. 50.000.000 đồng hiện tại lớn lên thành 182.124.123 đồng, lo được khoảng 7% tổng chi phí. Phần còn thiếu 2.267.864.432 đồng là thứ khoản góp hàng tháng phải bù.
- Cần để dành 6.141.297 đồng/tháng. Suốt 15 năm bạn thực góp 1.105.433.474 đồng; phần còn lại của mục tiêu 2.449.988.555 đồng đến từ lãi kép. Bắt đầu càng sớm, số phải góp mỗi tháng càng nhẹ.
Hãy nhập học phí của đúng trường con bạn nhắm tới và thử cả mức lợi nhuận thấp hơn để xem khoản góp thay đổi ra sao. FiMo còn có công cụ Mục tiêu tiết kiệm và Lãi kép nếu bạn muốn so sánh các cách để dành khác.
Câu hỏi thường gặp
Tiết kiệm cho con học đại học cần để dành mỗi tháng bao nhiêu?
Tùy học phí, số năm còn lại và lợi nhuận đầu tư của bạn. Trong ví dụ minh hoạ — con 3 tuổi (còn 15 năm), học phí 200.000.000 đồng/năm tăng 7%/năm, đã có 50.000.000 đồng, lợi nhuận giả định 9%/năm — tổng chi phí 4 năm đại học là 2.449.988.555 đồng và bạn cần để dành khoảng 6.141.297 đồng/tháng. Nhập học phí của trường con bạn nhắm tới để ra con số sát thực tế.
Vì sao học phí tương lai cao hơn nhiều so với hôm nay?
Vì lạm phát giáo dục cộng dồn nhiều năm. Mỗi năm học phí đắt thêm một ít, nhưng qua mười mấy năm phần tăng dồn lại rất lớn. Với giả định 7%/năm, một năm học giá 200.000.000 đồng hôm nay sẽ thành 551.806.308 đồng sau 15 năm — gần gấp ba. Đó là lý do không thể lập kế hoạch theo giá hiện tại; phải phóng học phí lên đúng thời điểm con đóng tiền.
Công thức tính quỹ học vấn là gì?
Ba bước. (1) Phóng học phí: mỗi năm học = học phí hiện tại × (1 + g)^(số năm tới đại học + thứ tự năm học), cộng cả 4 năm ra tổng chi phí 2.449.988.555 đồng. (2) Khoản đang có lớn lên: 50.000.000 × (1 + r)^15 = 182.124.123 đồng. (3) Giải ngược niên kim: góp mỗi tháng = (tổng chi phí − khoản đã lớn lên) / [((1+r_tháng)^m − 1)/r_tháng × (1+r_tháng)], với r_tháng = (1+r)^(1/12) − 1 và m = số năm × 12.
Khoản tôi đang có sẵn ảnh hưởng thế nào đến số phải góp?
Khoản hiện có không nằm yên — nó cũng sinh lời từ nay đến lúc con nhập học, nên gánh bớt phần lớn mục tiêu. Trong ví dụ, 50.000.000 đồng lớn lên thành 182.124.123 đồng, lo được khoảng 7% tổng chi phí 2.449.988.555 đồng. Phần còn thiếu 2.267.864.432 đồng mới là thứ khoản góp hàng tháng phải bù. Có sẵn càng nhiều và bắt đầu càng sớm, số góp mỗi tháng càng nhẹ.
Nên bắt đầu để dành cho con học từ khi nào?
Càng sớm càng tốt, vì thời gian là yếu tố quyết định nhờ lãi kép. Khi còn 15 năm, bạn chỉ cần 6.141.297 đồng/tháng cho mục tiêu 2.449.988.555 đồng; bắt đầu muộn vài năm, cùng mục tiêu đó sẽ đòi mức góp cao hơn hẳn vì tiền có ít năm để sinh lời và học phí cũng đã tăng thêm. Lý tưởng là mở quỹ học vấn ngay khi con còn nhỏ và góp tự động đều đặn mỗi tháng.
Mức 9%/năm và 7%/năm có chắc chắn không?
Không. Cả hai mức 9%/năm (lợi nhuận) và 7%/năm (tăng học phí) đều chỉ là giả định minh hoạ để công thức dễ theo dõi, không phải cam kết hay dự báo. Lợi nhuận đầu tư có năm âm; học phí từng trường tăng khác nhau. Hãy thay bằng mức tăng học phí của đúng trường con nhắm tới và tỷ suất hợp lý với kênh bạn đầu tư, rồi thử thêm kịch bản lợi nhuận thấp hơn để xem kế hoạch chịu được đến đâu.