Công cụ dự phóng tài sản ròng
Tài sản ròng (net worth) là tổng tài sản trừ tổng nợ — con số cho biết bạn thực sự có bao nhiêu ngay lúc này. Công cụ này không chụp ảnh hiện tại (việc đó để cho công cụ Theo dõi tài sản ròng), mà phóng tài sản ròng về tương lai. Bạn nhập tài sản ròng hôm nay, số tiền để dành mỗi năm và một mức tăng trưởng kỳ vọng, rồi xem con số đó lớn lên ra sao qua từng năm.
Cách tính rất đơn giản. Mỗi năm, số dư năm trước tăng theo mức giả định, sau đó cộng thêm tiền tiết kiệm của năm nay. Hai thứ này đỡ lẫn nhau: tiền để dành đổ thêm "vốn mới", còn tăng trưởng làm cả vốn cũ lẫn vốn mới tự sinh ra thêm. Lấy kịch bản minh hoạ: bắt đầu 300.000.000 đồng, để dành 120.000.000 đồng mỗi năm (tức 10 triệu/tháng) và giả định tăng trưởng 7%/năm, tài sản ròng dự phóng đạt khoảng 6.080.364.417 đồng sau 20 năm.
Chỗ đáng để ý nhất nằm ở phần tăng trưởng. Trong 20 năm đó, tiền bạn thực bỏ ra chỉ 2.700.000.000 đồng; phần còn lại — khoảng 3.380.364.417 đồng — là do tăng trưởng cộng dồn sinh ra. Đó là lý do nên dự phóng dài hạn: bạn thấy rõ tiết kiệm đều tay cộng với thời gian mạnh đến mức nào.
Cần nhớ một điều: mức tăng trưởng 7%/năm trong mọi ví dụ ở đây chỉ là giả định minh hoạ, không phải cam kết hay dự báo lợi nhuận. Lợi suất thực của danh mục (tiết kiệm, trái phiếu, cổ phiếu, bất động sản) lên xuống mạnh từng năm và có thể âm. Hãy xem kết quả như một kịch bản để lập kế hoạch, và thử lại với nhiều mức tăng trưởng khác nhau.
Công cụ dự phóng tài sản ròng ra sao
Công thức truy hồi từng năm
Mỗi năm, công cụ chạy đúng một bước:
NW_năm = NW_năm-trước × (1 + g) + Tiết kiệm
| Ký hiệu | Ý nghĩa |
|---|---|
| NW | Tài sản ròng (tổng tài sản − tổng nợ) |
| g | Mức tăng trưởng giả định mỗi năm (dạng thập phân, 7% = 0,07) |
| Tiết kiệm | Tiền ròng bạn để dành thêm mỗi năm |
| NW_0 | Tài sản ròng hiện tại (điểm xuất phát) |
Thứ tự rất quan trọng: số dư cũ tăng trước, rồi mới cộng tiết kiệm năm nay. Nghĩa là tiền vừa để dành chưa kịp sinh lời ngay trong năm đó — một cách tính thận trọng, khớp đúng vòng lặp của công cụ phía trên để bạn dò lại từng con số.
Ba con số công cụ tách riêng
- Tài sản ròng dự phóng: số dư cuối kỳ, sau khi chạy hết công thức qua từng năm.
- Tổng đã tiết kiệm: vốn ban đầu + (tiết kiệm hàng năm × số năm). Đây là tiền chính bạn bỏ vào.
- Phần tăng trưởng: tài sản ròng dự phóng − tổng đã tiết kiệm. Đây là phần do tăng trưởng cộng dồn sinh ra, không phải tiền túi bạn.
Khác gì công cụ theo dõi tài sản ròng?
Công cụ theo dõi liệt kê tài sản và nợ hôm nay để ra con số hiện tại. Công cụ dự phóng lấy con số đó (hoặc một ước lượng) làm điểm xuất phát rồi phóng về tương lai dựa trên thói quen tiết kiệm và một mức tăng trưởng giả định. Dùng công cụ theo dõi để biết bạn đang ở đâu; dùng công cụ dự phóng để hình dung bạn có thể đi tới đâu.
Mô hình bỏ qua những gì
Mô hình giả định mức tăng trưởng không đổi và tiền tiết kiệm đều tay suốt kỳ — đời thực thì không phẳng vậy. Nó bỏ qua lạm phát (nên kết quả là giá trị danh nghĩa, không phải sức mua), bỏ qua thuế, phí giao dịch và các cú sốc lớn (mất việc, mua nhà, được thừa kế). Hãy chạy lại với mức tăng trưởng thấp hơn để xem kịch bản thận trọng.
Ví dụ: bắt đầu 300.000.000 đồng, tiết kiệm 120.000.000 đồng/năm
Giả định minh hoạ: tài sản ròng hiện tại 300.000.000 đồng, mỗi năm để dành thêm 120.000.000 đồng (10 triệu/tháng), mức tăng trưởng giả định 7%/năm giữ nguyên suốt kỳ.
| Mốc thời gian | Tài sản ròng dự phóng | Tổng đã tiết kiệm | Phần tăng trưởng |
|---|---|---|---|
| Sau 5 năm | 1.110.854.200 | 900.000.000 | 210.854.200 |
| Sau 10 năm | 2.248.119.163 | 1.500.000.000 | 748.119.163 |
| Sau 15 năm | 3.843.192.103 | 2.100.000.000 | 1.743.192.103 |
| Sau 20 năm | 6.080.364.417 | 2.700.000.000 | 3.380.364.417 |
Đọc bảng theo chiều dọc, bạn thấy ba điều.
- Phần tăng trưởng phình to dần. Sau 5 năm, tăng trưởng mới góp 210.854.200 đồng; nhưng sau 20 năm con số này lên 3.380.364.417 đồng — nở nhanh hơn hẳn vì gốc để sinh lời ngày càng lớn.
- Bạn chỉ thực bỏ ra 2.700.000.000 đồng trong cả 20 năm, mà số dư dự phóng đạt 6.080.364.417 đồng. Phần chênh đến hoàn toàn từ tăng trưởng cộng dồn.
- Nếu không có tăng trưởng (giả sử để tiền nằm im không sinh lời), sau 20 năm bạn chỉ có 2.700.000.000 đồng — ít hơn kịch bản tăng trưởng tới 3.380.364.417 đồng.
Nhớ là 7%/năm chỉ để minh hoạ. Hãy nhập mức tăng trưởng và số tiền để dành thực của bạn, rồi thử thêm kịch bản tăng trưởng thấp cho chắc. Muốn hiểu sâu cơ chế "lãi sinh lãi", bạn dùng thêm công cụ Lãi kép của FiMo.
Câu hỏi thường gặp
Dự phóng tài sản ròng khác gì với theo dõi tài sản ròng?
Theo dõi tài sản ròng cho bạn con số hiện tại (tổng tài sản trừ tổng nợ hôm nay). Dự phóng tài sản ròng lấy con số đó làm điểm xuất phát rồi phóng về tương lai dựa trên số tiền để dành mỗi năm và một mức tăng trưởng giả định. Ví dụ: bắt đầu 300.000.000 đồng, tiết kiệm 120.000.000 đồng/năm, giả định 7%/năm thì sau 20 năm dự phóng đạt 6.080.364.417 đồng.
Công thức dự phóng tài sản ròng từng năm là gì?
NW_năm = NW_năm-trước × (1 + g) + Tiết kiệm, với g là mức tăng trưởng giả định mỗi năm (dạng thập phân) và NW_0 là tài sản ròng hiện tại. Số dư cũ tăng trước, rồi mới cộng tiết kiệm năm nay. Ví dụ tự kiểm được: 300.000.000 × 1,07 + 120.000.000 = 441.000.000 đồng sau năm đầu tiên.
Tiết kiệm 10 triệu/tháng thì sau 20 năm tài sản ròng được bao nhiêu?
Còn tuỳ điểm xuất phát và mức tăng trưởng thực. Với giả định minh hoạ 7%/năm, bắt đầu 300.000.000 đồng và tiết kiệm 120.000.000 đồng/năm (10 triệu/tháng): tài sản ròng dự phóng đạt 6.080.364.417 đồng sau 20 năm, trong đó 2.700.000.000 đồng là tiền bạn bỏ ra và 3.380.364.417 đồng là phần tăng trưởng. Nhập số liệu thực của bạn để ra kết quả sát hơn.
Tỷ lệ tăng trưởng 7%/năm có phải con số đáng tin không?
Không — 7%/năm chỉ là giả định minh hoạ cho dễ theo dõi, không phải dự báo. Lợi suất thực của một danh mục (gửi tiết kiệm, trái phiếu, cổ phiếu, bất động sản) lên xuống mạnh từng năm và có thể âm. Hãy chọn một mức bạn lý giải được dựa trên cơ cấu tài sản của mình, và luôn thử thêm kịch bản tăng trưởng thấp để xem trường hợp thận trọng.
Phần tăng trưởng trong dự phóng nghĩa là gì?
Phần tăng trưởng = tài sản ròng dự phóng − tổng tiền bạn thực bỏ vào. Đó là phần do tăng trưởng cộng dồn sinh ra, không phải tiền túi. Trong kịch bản minh hoạ, sau 20 năm bạn bỏ ra 2.700.000.000 đồng nhưng số dư đạt 6.080.364.417 đồng — phần chênh 3.380.364.417 đồng chính là tăng trưởng. Càng để lâu, phần này càng chiếm tỷ trọng lớn.
Dự phóng có tính lạm phát không?
Không. Mọi con số công cụ xuất ra là giá trị danh nghĩa, chưa trừ lạm phát. Sức mua thực của bạn tăng theo phần tăng trưởng trừ đi lạm phát. Vì lạm phát thay đổi theo thời gian nên FiMo không chốt một con số cụ thể ở đây — hãy dùng kèm công cụ tính lạm phát của FiMo để ước lượng kết quả theo giá trị thực.
Nên nhập tài sản ròng hiện tại như thế nào?
Cộng hết mọi thứ bạn sở hữu (tiền mặt, sổ tiết kiệm, cổ phiếu, quỹ, giá trị nhà/xe, vàng…) rồi trừ tổng nợ (vay mua nhà, vay tiêu dùng, dư nợ thẻ tín dụng). Nếu chưa chắc, dùng công cụ Theo dõi tài sản ròng của FiMo để tính con số hiện tại trước, rồi đưa vào đây làm điểm xuất phát cho phần dự phóng.