Chuyển đến nội dung chính
Tất cả bài học
Cơ bản5 phút đọc

Lạm phát: Thứ thuế vô hình lên tiền tiết kiệm

Vì sao tiền để yên một chỗ mỗi năm một mất giá, và cách phân biệt lãi thật với lãi ảo.

Lạm phát là việc giá hàng hóa và dịch vụ cứ tăng dần theo thời gian. Cùng tờ 100.000 đồng, năm nay mua được ít hơn năm ngoái. Chẳng ai gửi hóa đơn cho bạn vì chuyện đó, nên lạm phát hay được gọi là thứ thuế vô hình — nó âm thầm bào mòn sức mua của từng đồng bạn để không.

Lợi nhuận danh nghĩa và lợi nhuận thực

Nếu sổ tiết kiệm trả 5% nhưng giá cả tăng 4%, thực ra bạn không giàu thêm 5%. Lợi nhuận danh nghĩa là 5%, nhưng lợi nhuận thực — phần bạn thật sự mua thêm được — chỉ khoảng 1%. Hãy luôn nhìn một khoản đầu tư bằng lợi nhuận thực, đừng nhìn con số ghi trên giấy.

Real return ≈ nominal return − inflation
Đây là cách tính nhẩm nhanh; công thức chính xác là lấy (1 + danh nghĩa) chia cho (1 + lạm phát).

Đánh bại lạm phát bằng lãi kép

Cách chống lại thứ thuế vô hình này là có một cỗ máy tăng nhanh hơn giá cả. Lịch sử cho thấy các danh mục cổ phiếu đa dạng đã vượt lạm phát trong dài hạn, biến lãi kép thành đồng minh của bạn. Mục tiêu không phải né lạm phát — chuyện đó là không thể — mà là giữ cho lợi nhuận thực luôn dương ở mức dễ thở.

Công cụ trong bài học