Công cụ tính Coast FIRE
Coast FIRE là mốc mà số tiền bạn đã đầu tư đủ lớn để — dù không góp thêm đồng nào nữa — vẫn tự lớn lên thành đúng "số tiền FIRE" của bạn vào lúc nghỉ hưu. Qua mốc này bạn vẫn phải đi làm để trang trải sinh hoạt hằng ngày, nhưng có thể ngừng để dành cho hưu trí và để khoản đầu tư cũ tự "trôi" (coast) tới đích nhờ lãi kép.
Đây là chuyện khác hẳn FIRE đầy đủ. FIRE đầy đủ là khi danh mục đủ lớn để bạn rút ra sống mà khỏi cần đi làm — theo quy tắc 4% (Trinity Study), con số đó vào khoảng 25 lần chi tiêu một năm. Chi tiêu 30.000.000 đồng/tháng (tức 360.000.000 đồng/năm) thì số FIRE là 9.000.000.000 đồng. Coast FIRE vẫn là đích đó, nhưng chiết khấu ngược về hôm nay: bạn không cần đủ 25 lần ngay lúc này, chỉ cần đủ để nó tự lớn thành 25 lần trong số năm còn lại trước khi nghỉ hưu.
Càng trẻ thì ngưỡng Coast FIRE càng nhẹ, vì tiền có thêm nhiều năm để nhân lên. Với giả định minh hoạ lợi suất thực 5%/năm (đã trừ lạm phát), người 30 tuổi muốn nghỉ ở tuổi 60 chỉ cần 2.082.397.038 đồng đầu tư hôm nay; vẫn mục tiêu đó nhưng để tới tuổi 40 mới bắt đầu thì cần tới 3.392.005.346 đồng. Công cụ phía trên nhận tuổi hiện tại, tuổi nghỉ hưu, chi tiêu năm, lợi suất thực kỳ vọng và số vốn đang có, rồi cho biết bạn đã chạm Coast FIRE hay chưa.
Một điều cần nhớ: lợi suất 5%/năm chỉ là giả định minh hoạ, không phải dự báo thị trường hay cam kết của quỹ nào. Lợi suất thật ngoài đời lên xuống thất thường, có thể âm suốt nhiều năm; hãy xem kết quả như một kịch bản để định hướng, đừng coi là con số chắc chắn.
Công thức Coast FIRE và cách công cụ tính
Bước 1 — Số tiền FIRE theo quy tắc 4%
Quy tắc 4% (từ Trinity Study) cho rằng nếu mỗi năm bạn chỉ rút khoảng 4% danh mục thì tiền nhiều khả năng trụ được suốt 30 năm hưu trí. Lật ngược lại, số tiền cần có là:
Số FIRE = Chi tiêu một năm × 25
| Ký hiệu | Ý nghĩa |
|---|---|
| Chi tiêu năm | Tổng chi phí sống một năm khi đã nghỉ hưu |
| 25 | Nghịch đảo của tỷ lệ rút 4% (1 ÷ 0,04 = 25) |
Ví dụ: chi tiêu 360.000.000 đồng/năm → Số FIRE = 360.000.000 × 25 = 9.000.000.000 đồng.
Bước 2 — Chiết khấu ngược về hôm nay
Coast FIRE là số tiền cần có ngay lúc này để, dù không góp thêm, nó vẫn tự lớn thành Số FIRE vào tuổi nghỉ hưu:
Coast = Số FIRE ÷ (1 + r)^n
trong đó r là lợi suất thực kỳ vọng mỗi năm (đã trừ lạm phát, 5% = 0,05) và n là số năm còn lại tới khi nghỉ hưu (tuổi nghỉ hưu − tuổi hiện tại). Dùng lợi suất thực nghĩa là Số FIRE đã quy về sức mua hôm nay, nên bạn khỏi phải đoán riêng lạm phát tương lai.
Bước 3 — Đã chạm Coast FIRE chưa?
Công cụ đem số vốn đang đầu tư so với ngưỡng Coast FIRE:
- Nếu vốn hiện có ≥ Coast → bạn đã "coast": có thể ngừng để dành cho hưu trí, chỉ cần kiếm đủ tiền trang trải trước mắt.
- Nếu vốn hiện có < Coast → còn thiếu, công cụ chỉ ra phần chênh để bạn biết phải góp thêm bao nhiêu.
Giới hạn của mô hình
Mô hình giả định lợi suất thực không đổi suốt kỳ, bỏ qua thuế và phí, và lấy quy tắc 4% làm chuẩn chung — chứ không đảm bảo đúng cho mọi hoàn cảnh. Chi tiêu lúc về già có thể khác bây giờ (tiền thuốc men tăng, tiền đi lại giảm). Hãy chạy lại với nhiều mức lợi suất, nhất là kịch bản thấp hơn 5%, để thấy kết quả nhạy tới đâu.
Ví dụ: chi tiêu 30.000.000 đồng/tháng, muốn nghỉ hưu tuổi 60
Giả định minh hoạ: lợi suất thực 5%/năm giữ nguyên suốt kỳ, chi tiêu 360.000.000 đồng/năm, không góp thêm sau khi đã chạm Coast FIRE. Số FIRE cố định ở mức 9.000.000.000 đồng.
| Tuổi hiện tại | Số năm tới khi nghỉ (tuổi 60) | Ngưỡng Coast FIRE cần có hôm nay |
|---|---|---|
| 25 | 35 | 1.631.612.568 |
| 30 | 30 | 2.082.397.038 |
| 35 | 25 | 2.657.724.945 |
| 40 | 20 | 3.392.005.346 |
| 50 | 10 | 5.525.219.282 |
Nhìn bảng là rõ: cùng mục tiêu nghỉ hưu tuổi 60, người 25 tuổi chỉ cần 1.631.612.568 đồng, còn người 40 tuổi phải có 3.392.005.346 đồng — gấp gần ba lần, chỉ vì còn ít năm hơn để lãi kép làm việc. Đây chính là bằng chứng bằng con số cho câu "bắt đầu sớm".
Bạn đã chạm Coast FIRE chưa?
Giả sử bạn 30 tuổi và đang có 200.000.000 đồng đầu tư. Ngưỡng Coast FIRE của bạn là 2.082.397.038 đồng, vậy nên bạn chưa chạm Coast FIRE: còn thiếu 1.882.397.038 đồng. Khi nào khoản đầu tư (cộng phần góp thêm) chạm 2.082.397.038 đồng, bạn có thể chuyển sang chế độ "coast".
Qua mốc này, bạn vẫn cần thu nhập để lo chi phí sống trước mắt, nhưng gánh nặng để dành cho tương lai thì được trút bỏ — đó là sự tự do mà Coast FIRE đem lại. Muốn đi tiếp tới FIRE đầy đủ, bạn hãy dùng thêm công cụ FIRE và máy tính lãi kép của FiMo để lên kế hoạch góp đều.
Câu hỏi thường gặp
Coast FIRE là gì?
Coast FIRE là mốc mà khoản đầu tư hiện có đã đủ lớn để tự lớn lên thành số tiền nghỉ hưu mục tiêu, kể cả khi bạn không góp thêm đồng nào. Qua mốc này bạn vẫn đi làm để lo sinh hoạt phí, nhưng có thể ngừng để dành cho hưu trí. Chi tiêu 30.000.000 đồng/tháng, giả định lợi suất thực 5%/năm, thì người 30 tuổi muốn nghỉ ở tuổi 60 cần khoảng 2.082.397.038 đồng đầu tư hôm nay.
Coast FIRE khác FIRE đầy đủ thế nào?
FIRE đầy đủ là khi danh mục đủ lớn để rút ra sống mà khỏi cần đi làm — khoảng 25 lần chi tiêu năm theo quy tắc 4%, tức 9.000.000.000 đồng với chi tiêu 360.000.000 đồng/năm. Coast FIRE vẫn là đích đó nhưng chiết khấu về hôm nay: bạn chưa cần đủ 25 lần, chỉ cần đủ để nó tự lớn lên trong số năm còn lại. Ở tuổi 30 mà nhắm nghỉ tuổi 60, Coast FIRE chỉ là 2.082.397.038 đồng — nhỏ hơn nhiều so với con số FIRE đầy đủ.
Công thức tính Coast FIRE là gì?
Gồm hai bước. Bước 1: Số FIRE = chi tiêu năm × 25 (quy tắc 4%). Bước 2: Coast = Số FIRE ÷ (1 + r)^n, với r là lợi suất thực mỗi năm và n là số năm còn lại tới khi nghỉ hưu. Thử kiểm chứng: chi tiêu 360.000.000 đồng/năm → Số FIRE 9.000.000.000 đồng; ở tuổi 30 nhắm nghỉ tuổi 60 (n = 30, r = 0,05) → Coast = 9.000.000.000 ÷ 1,05³⁰ = 2.082.397.038 đồng.
Nên dùng lợi suất bao nhiêu cho công cụ này?
Bạn hãy nhập lợi suất thực (đã trừ lạm phát), đừng nhập lợi suất danh nghĩa. Trang này lấy 5%/năm làm giả định minh hoạ cho dễ theo dõi, chứ không phải dự báo. Lợi suất thực dài hạn của danh mục cổ phiếu trong quá khứ thường được nhắc quanh mức 4–7%/năm tuỳ thị trường và giai đoạn, nhưng quá khứ không đảm bảo cho tương lai. Hãy thử thêm mức thấp hơn 5% để xem ngưỡng Coast FIRE nhạy tới đâu.
Chạm Coast FIRE rồi có cần đi làm nữa không?
Có — Coast FIRE không có nghĩa là nghỉ việc. Bạn vẫn cần thu nhập để lo chi phí sống trước mắt (ăn ở, đi lại, con cái). Cái thay đổi là bạn hết phải để dành cho hưu trí nữa, vì khoản đã đầu tư sẽ tự lớn tới đích. Nhiều người tận dụng sự tự do này để chuyển sang việc lương thấp hơn nhưng mê hơn, làm bán thời gian, hoặc khởi nghiệp.
Tuổi càng trẻ thì Coast FIRE càng dễ phải không?
Đúng vậy. Càng nhiều năm tới khi nghỉ hưu thì lãi kép càng có thời gian làm việc, nên số cần có hôm nay càng nhẹ. Cùng mục tiêu nghỉ tuổi 60: ở tuổi 25 chỉ cần 1.631.612.568 đồng, tuổi 30 cần 2.082.397.038 đồng, tuổi 40 cần tới 3.392.005.346 đồng — gấp gần ba lần tuổi 25. Đó là lý do bắt đầu sớm là lợi thế lớn nhất.
Quy tắc 4% có đáng tin để tính số FIRE không?
Quy tắc 4% ra đời từ Trinity Study, dựa trên dữ liệu thị trường Mỹ trong quá khứ và một kỳ hưu trí khoảng 30 năm. Nó là chuẩn tham khảo phổ biến chứ không phải bảo đảm: nếu bạn nghỉ hưu sớm rồi sống lâu hơn 30 năm, hoặc gặp đúng giai đoạn thị trường xấu ngay đầu kỳ, thì tỷ lệ rút an toàn có thể phải thấp hơn (3–3,5%). Trang này mặc định lấy 25 lần (tương ứng 4%); bạn muốn thận trọng hơn thì cứ nhập mức chi tiêu cao hơn.